Association des Néerlandistes de Belgique francophone et de France https://popups.uliege.be/1377-7645 Tijdschrift uitgegeven door de "Association des néerlandistes de Belgique francophone et de France" fr Het scheppend vermogen van het afbreken https://popups.uliege.be/1377-7645/index.php?id=119 Het is bekend dat de lezer een belangrijke functie bekleedt in Peter Verhelsts literatuuropvatting. Vooral in de eerste jaren van zijn schrijversloopbaan wees Verhelst herhaaldelijk op de verantwoordelijkheid van de lezer in het interpretatieproces van onder meer zijn poëzie en zijn proza, die geen eenduidige hogere betekenis zouden hebben: De mensen mogen mijn boeken naar eigen goeddunken begrijpen. Van eenduidigheid heb ik de buik vol. Schud de elementen uit mijn boeken als een pak kaarten door elkaar en speel er net zo lang mee tot je een eigen duiding aan het verhaal hebt gegeven. […] Je hebt de vrijheid om te interpreteren zoals je wilt. Elke lezer kan zijn eigen film maken, waarin hij meespeelt of weigert mee te spelen. Een soort virtual reality.1 Verhelsts werk lezen en interpreteren is geen eenvoudige taak en stelt de lezer voor heel wat uitdagingen. Vanuit academische hoek werd dat ook door Thomas Vaessens onderstreept. In zijn artikel “Postmodernisme en leesstrategie. Over Tongkat van Peter Verhelst” legt Vaessens uit dat de tekst vaak in botsing treedt met de verwachtingen van de lezer: “Tussen de regels door geeft de roman allerlei leesinstructies, maar tegelijkertijd verstoort de tekst de lectuur van wie deze instructies opvolgt.”2 Vaessens heeft het vooral over verstorende technieken die het verwachtingspatroon van de lezer op de proef stellen door het vervagen van de temporele en plaatselijke context. Minder aandacht besteedt hij echter aan het gebruik van lee Wed, 11 Sep 2019 00:00:00 +0200 https://popups.uliege.be/1377-7645/index.php?id=119 Verschillen in vertaalcultuur https://popups.uliege.be/1377-7645/index.php?id=128 Vandaag is het Engels de taal van onderzoek en ontwikkeling. Dit impliceert dat nieuwe wetenschappelijke inzichten ontstaan in een dynamisch denkproces dat zich hoofdzakelijk afspeelt binnen de cognitieve ruimte van het Engels. Nieuwvormingen ontstaan in een creatief denkproces van individuele onderzoekers en bij gedachtewisselingen tussen onderzoekers onderling. Het creëren van nieuwe termen (nieuwvormingen of neologismen) maakt vaak deel uit van een kennisuitbreidingproces. Omdat het Engels wereldwijd de eerste taal geworden is van wetenschap en innovatie kan domeinverlies optreden bij andere talen zoals het Nederlands en het Frans. Domeinverlies betekent dat een taalgroep niet langer de eigen taal hanteert om na te denken en te communiceren over een aantal onderwerpen. Als zowel onderzoek en ontwikkeling als onderwijs en beleidsvorming het Engels als eerste taal gebruiken, riskeren we ook functieverlies in andere talen. Dat zou kunnen impliceren dat er niet meer ten volle kan worden nagedacht, gedoceerd, gepubliceerd en gediscussieerd, over een aantal vakgebieden in het Nederlands en het Frans en in andere talen omdat de terminologie niet meer actief wordt ontwikkeld. In dit artikel zullen we ons afvragen hoe Franstalige en Nederlandstalige wetenschappers neologismen die in het Engels zijn gecreëerd integreren in hun taalgebruik. Nederlandstalige en Franstalige vakspecialisten maar ook tekstschrijvers en vertalers doen aan secundaire termvorming, d.w.z. dat ze ofwel neolog Wed, 11 Sep 2019 00:00:00 +0200 https://popups.uliege.be/1377-7645/index.php?id=128 Vertaalevaluatie en subjectiviteit https://popups.uliege.be/1377-7645/index.php?id=123 Is vertaalevaluatie een subjectieve, persoonsgebonden aangelegenheid? Is vertalingen evalueren hetzelfde als bier proeven of luisteren naar een muziekstuk? Wordt het oordeel bepaald door persoonlijke smaak? In deze bijdrage proberen we die vragen te beantwoorden en te tonen hoe de subjectiviteit van de evaluatie kan worden ingeperkt . Wed, 11 Sep 2019 00:00:00 +0200 https://popups.uliege.be/1377-7645/index.php?id=123 “Wat het toeval met je doet” https://popups.uliege.be/1377-7645/index.php?id=115 De cover van Marga Minco’s novelle De val citeert onder meer een bespreking uit de Volkskrant: “een boek waarbij je pas achteraf ten volle beseft hoe geraffineerd het is geconstrueerd.” Minco’s novelle gaat over het toeval dat de Joodse Frieda van de dood heeft gespaard tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar dat haar meer dan veertig jaar later toch inhaalt. Naast het verhaal van Frieda die zich de oorlogsjaren herinnert terwijl ze het feest voor haar vijfentachtigste verjaardag organiseert, krijgt de lezer ook het verhaal van twee gemeentearbeiders te lezen die de straat waar zij woont hebben opengebroken om aan een verwarmingsput te werken. Door de parallelle verhaallijnen voelt de lezer van tevoren aan wat er met Frieda zal gebeuren. Maar niet alleen het ineenvlechten van twee verhaallijnen draagt bij tot de geraffineerde mise-en-scène van de macht van het toeval en de fataliteit: ook andere literaire procedés spelen daarin een grote rol. Dit wil ik aantonen door Marga Minco’s novelle De val (voortaan DV) te vergelijken met drie verhalen uit haar verhalenbundel De andere kant vanuit een narratologisch perspectief. In “De dag dat mijn zuster trouwde” (DD) beschrijft de ik retrospectief de trouwdag van haar zus in mei 1942, met de kennis van wat enkele weken erna gebeurde: de arrestatie en deportatie van haar hele familie. “Het dorp van mijn moeder” (HD) gaat over de vruchteloze poging van de ik om haar ouders te redden van deportatie. Van de dominee van het dorp kan ze geen v Wed, 11 Sep 2019 00:00:00 +0200 https://popups.uliege.be/1377-7645/index.php?id=115